Milyem nedir?
Ayşe DemirkolAltın ve ziynet editörü
Milyem, alaşımdaki saf metal oranının binde olarak ifadesidir. 916 milyem, 1.000 birimin 916'sının saf altın olduğunu, yani 22 ayarı gösterir.
Ayar 24 üzerinden konuşurken milyem bini esas alır; bu yüzden daha ince ayrımları gösterebilir. 24 ayar altının bile iki farklı milyemi var: 995 ve 999,9. Ayar dilinde ikisi de "24 ayar" diye geçer, milyemde fark görünür.
Hesapta kullanmak kolay. Milyemi bine bölüp ağırlıkla çarpınca içteki saf metal çıkar. 7,016 gramlık tam altın 916 milyemdir: 7,016 × 0,916 ≈ 6,427 gram has altın. 17,54 gramlık gremse için aynı hesap yaklaşık 16,067 gram verir.
Gümüşte de aynı ölçek kullanılır. Yatırım gümüşü genelde 999, takı gümüşü 925 milyemdir. "925 ayar" ya da sterling gümüş denen bu değer binde 925 saflık demek. Gümüşte söylenen "ayar" kelimesi aslında milyemi anlatır; 24'lü ölçekle ilgisi yoktur.
Damgadaki rakam ayar değil
Karışıklığın kaynağı çoğu zaman damgadır. Üzerinde 585 yazan yüzük 585 ayar değil, 14 ayardır; 750 yazan parça 18 ayar. Ayar ile milyem arasındaki çevirinin tamamı ayar maddesinde, içteki saf altının hesabı has altın maddesinde.
Ayrıntılı bilgi: altin sozlugu/ayar