Has altın nedir?
Ayşe DemirkolAltın ve ziynet editörü
Has altın, içinde alaşım metali bulunmayan saf altındır. Bir ürünün has karşılığı ağırlığı milyemle çarpılarak bulunur ve içindeki saf altın miktarını gösterir.
Kuyumcu dilinde "has" iki anlamda geçer. Birincisi 24 ayar saf altının kendisi; külçe ve gram altın 995 ya da 999,9 milyem saflıkla bu gruba girer. İkincisi "has karşılığı": 22 ya da 14 ayar bir ürünün içinde ne kadar saf altın bulunduğu.
Has karşılığı = ağırlık × milyem. Ziynet ve sikke altınlardan örnekler:
| Ürün | Ağırlık | Has karşılığı |
|---|---|---|
| Çeyrek | 1,754 g | ≈ 1,607 g |
| Tam | 7,016 g | ≈ 6,427 g |
| Ata (Cumhuriyet) altını | 7,216 g | ≈ 6,610 g |
| Ata beşli | 36,08 g | ≈ 33,049 g |
Has karşılığı en çok satışta işe yarar. Kırık ya da eskimiş takı hurda altın olarak satıldığında kuyumcu has değerini esas alır, işçilik hesaba girmez. Ziynet altında teorik metal değeri ağırlık × 0,916 × has gram fiyatıdır; satış fiyatı buna darp maliyeti ve makas eklenerek oluşur.
Has altını "has gram fiyatı" ile karıştırmamak gerekir. İlki metal miktarıdır, ikincisi o metalin 1 gramının TL karşılığı. Çeyreğin has hesabı adım adım çeyrek altın kaç gram yazısında.
Ayrıntılı bilgi: kulce altin