Ayar nedir?
Gizem UçarRehber ve sözlük editörü
Altının saflığını 24 parça üzerinden gösteren ölçü. 24 ayar neredeyse saf altındır; 22 ayar binde 916, 18 ayar binde 750, 14 ayar binde 585 saflığa denk gelir.
Altını 24 eşit parçaya bölünmüş gibi düşünün: kaç parçası saf altınsa ayarı odur. 22 ayarlık üründe 24 parçanın 22'si altın, kalan 2 parça bakır ve gümüş gibi alaşım metalleridir. Ayar arttıkça saflık yükselir, metal de yumuşar.
Türkiye'de en sık rastlanan ayarlar ve binde saflık karşılıkları:
- 24 ayar: 995 ve 999,9 milyem. Külçe ve gram altın.
- 22 ayar: 916 milyem. Cumhuriyet altınları ve bilezik.
- 18 ayar: 750 milyem.
- 14 ayar: 585 milyem; 18 ayarla birlikte taşlı takıda yaygın.
- 8 ayar: 333 milyem.
Somut örnek: 1,754 gramlık çeyrek altın 22 ayardır, içinde 1,754 × 0,916 ≈ 1,607 gram saf altın bulunur. Aynı ağırlıkta 14 ayar parçada saf altın yaklaşık 1,026 gramda kalır. Gram fiyatları arasındaki fark da buradan doğar; güncel 14 ayar altın fiyatı bunu rakamla gösterir.
Ayar en çok milyem ile karıştırılır. İkisi aynı şeyi ölçer, yalnız ölçek farklı: ayar 24 üzerinden, milyem 1.000 üzerinden. Ürün damgasında çoğunlukla milyem rakamı görülür, kuyumcu tezgâhında ise ayar konuşulur. 24 ayarın yumuşak olup kolay çizilmesi, ziynet altınların ve bileziğin neden 22 ayar üretildiğini de açıklar.
Ayrıntılı bilgi: rehber/22 ayar ile 24 ayar farki