Dolar Endeksi (DXY)

Dolar endeksi neyi ölçer?

Dolar endeksi (DXY), ABD dolarının altı büyük para biriminden oluşan sepete karşı ortalama değerini ölçer: euro, Japon yeni, İngiliz sterlini, Kanada doları, İsveç kronu ve İsviçre frangı. Sepette en büyük ağırlık euroya aittir. Endeks yükseldiğinde dolar bu paralara karşı genel olarak güçlenmiş, düştüğünde zayıflamıştır.

Türk lirası sepette yer almaz. Dolar/TL yurt içi etkenlerle ayrıca hareket eder, bu yüzden iki gösterge aynı gün farklı yönlere gidebilir. Endeksin kısa tanımı dolar endeksi sözlük maddesinde.

Sitede DXY nasıl hesaplanıyor?

Site endeksi ICE'nin yayımladığı formülle, canlı paritelerden kendisi hesaplar. Formülde her parite kendi ağırlığı kadar üs alınarak çarpılır; yani geometrik ağırlıklı ortalama kullanılır. Euro ve sterlin pariteleri "1 euro kaç dolar" biçiminde yazıldığı için formüle ters yönde girer: euro/dolar paritesi yükselince endeks düşer.

İsveç kronunun dolar paritesi canlı akışta temiz gelmediği için bu yol seçildi. Sonuç, ICE'nin resmî endeksinden küçük farklarla ayrılabilir. Endeks bir fiyat olmadığından alış-satış değil tek değer gösterilir. Girdilerden biri gecikirse endeks de en yavaş girdinin durumunu taşır; değer, canlı paritelerin en eski güncellemesi kadar tazedir.

Endeksin altın üzerindeki yansıması

Dolar güçlendiğinde ons altın genelde baskı altında kalır, çünkü dolar dışındaki paralarla alım yapanlar için altın pahalılaşır. İlişki her gün işlemez; faiz beklentisi ve jeopolitik risk aynı anda devrededir. Endeks ile ons altın fiyatı yan yana izlendiğinde hareketin hangi taraftan geldiği daha kolay ayrılır. Gümüş, platin ve paladyum da ons başına dolarla işlem gördüğü için aynı mekanizma bu metallerde de çalışır.

TL kurlarına dolaylı etkisi

DXY'nin TL kurlarına etkisi pariteler üzerinden gelir. Endeks yükselirken EUR/USD çoğunlukla düşer; dolar/TL'nin yatay kaldığı bir günde euro/TL bu yüzden gerileyebilir. Sterlin ve yen kurlarında da benzer zincir işler. Kısacası endeks, dolar/TL'yi değil, dolar ile diğer büyük paralar arasındaki dengeyi gösterir.

Dolarla ithalat yapan ya da dolar borcu olan biri için endeksin söylediği şey şudur: dolar dünya genelinde pahalanıyor mu, ucuzluyor mu? Lira tarafındaki gelişmeleri ise dolar/TL kuru ayrıca anlatır.